.png)
Vipassana-meditatie
Vipassana betekent letterlijk ‘de dingen zien zoals ze werkelijk zijn’ en is een van de oudste meditatietechnieken uit India. Deze techniek werd meer dan 2500 jaar geleden herontdekt door Gautama de Boeddha en door hem onderwezen als een universele remedie voor universele kwalen, als *de kunst om te leven*. Deze niet-sektarische techniek heeft als doel de totale eliminering van mentale onzuiverheden en het resulterende hoogste geluk van volledige bevrijding.
Genezing - niet enkel het genezen van ziektes, maar het wezenlijk genezen van al het menselijk lijden, is het doel ervan.
Vipassana is een manier van zelftransformatie door zelfobservatie. Het focust op de diepe verbinding tussen lichaam en geest,
die rechtstreeks kan worden ervaren door middel van gedisciplineerde aandacht voor de lichamelijke gewaarwordingen die het leven van het lichaam vormen, en die continu met het leven van de geest in contact staan en dit beïnvloeden.
Het is deze op ervaring gebaseerde en zelfverkennende reis naar de gemeenschappelijke bron van lichaam en geest die mentale onzuiverheden oplost, dit leidt tot een evenwichtige geest vol liefde en mededogen.
De wetenschappelijke wetten die iemands gedachten, gevoelens, oordelen en gewaarwordingen leiden worden duidelijk.
Door directe ervaring wordt de natuur van hoe men groeit of terugvalt, hoe men lijden veroorzaakt of hoe men zichzelf ervan bevrijdt, begrepen. Het leven wordt dan gekenmerkt door toenemende opmerkzaamheid, zelfcontrole, vrede, en de afwezigheid van misleidende voorstellingen.
De traditie
Sinds de tijd van de Boeddha tot vandaag de dag is Vipassana overgeleverd door een onafgebroken lijn van leraren. De huidige leraar in deze traditie is Mr. S.N. Goenka, hij is van Indische afkomst, maar geboren en getogen in Birma (Myanmar). Toen hij daar woonde had hij het geluk om Vipassana te leren van zijn leraar, Sayagyi U Ba Khin, die destijds een hooggeplaatst overheidsbeambte was. Na een 14-jarige opleiding door zijn leraar vestigde S.N. Goenka zich in India, daar begon hij Vipassana te onderwijzen in 1969. Sindsdien heeft hij tienduizenden mensen van diverse afkomst en van alle mogelijke religies onderwezen, zowel in het Oosten als in het Westen. In 1982 begon hij assistent-leraren te benoemen om te voldoen aan de toenemende vraag naar Vipassana-cursussen.
De cursussen
De techniek wordt onderwezen tijdens 10-daagse residentiële cursussen. Tijdens deze cursussen volgen de deelnemers een voorgeschreven *gedragscode*, leren ze de basis van de methode, en oefenen ze voldoende om de voordelen ervan te ervaren.
De cursus vergt hard, serieus werken. De training omvat drie stappen. De eerste stap bestaat eruit om voor de periode van de cursus zich te onthouden van doden, stelen, seksuele activiteit, onjuist spreken en het gebruik van bedwelmende middelen. Deze eenvoudige code van moreel gedrag dient om de geest, die anders te geagiteerd zou zijn voor zelfobservatie, tot rust te brengen. De volgende stap bestaat erin enig meesterschap over de geest te ontwikkelen door te leren de aandacht te richten op de natuurlijke werkelijkheid van de steeds veranderende stroom van de adem zoals die de neusgaten naar binnenkomt en naar buitengaat. Tegen de vierde dag is de geest kalmer en meer gefocust, beter in staat om de eigenlijke praktijk van Vipassana te ondernemen: over het hele lichaam gewaarwordingen te observeren, hun natuur te begrijpen en gelijkmoedigheid te ontwikkelen door te leren er niet op te reageren. Ten slotte, op de laatste volledige dag leren de deelnemers de meditatie van liefdevolle vriendelijkheid of goede wil ten opzichte van allen. De zuiverheid die tijdens de cursus ontwikkeld werd, wordt nu gedeeld met alle wezens.
De hele praktijk is eigenlijk een mentale oefening. Net zoals we lichamelijke oefeningen doen om onze fysieke gezondheid te bevorderen, kan Vipassana gebruikt worden om een gezonde geest te ontwikkelen.
Er wordt grote nadruk gelegd op het behouden van de techniek in zijn originele, authentieke vorm omdat de ervaring geleerd heeft dat dit echt bevorderlijk is. Het onderricht wordt gratis aangeboden, het is niet commercieel. Niemand die betrokken is in het onderricht ontvangt er enige materiële vergoeding voor. Er worden geen kosten aangerekend voor de cursussen, zelfs niet voor verblijf of maaltijden. Alle onkosten worden gedragen door donaties van mensen die een cursus hebben voltooid en de voordelen van Vipassana hebben ervaren, en nu ook anderen de kans willen geven om er baat bij te hebben.
Uiteraard komen de resultaten geleidelijk, door voortgezette praktijk. Het is onrealistisch om te verwachten dat in 10 dagen alle problemen opgelost zullen zijn. Gedurende deze periode kunnen de wezenlijke elementen van Vipassana geleerd worden zodat ze in het dagelijkse leven toegepast kunnen worden. Hoe meer de techniek wordt beoefend, hoe meer bevrijding van ellende, en hoe dichter bij het uiteindelijke doel van volledige bevrijding. Zelfs 10 dagen kunnen duidelijk merkbare resultaten opleveren en heel voordelig zijn voor het dagelijkse leven.
Ieder die het oprecht meent is welkom om deel te nemen aan een Vipassana-cursus om zelf te ervaren hoe de techniek werkt en de voordelen ervan na te gaan. Iedereen die het probeert, ervaart dat Vipassana een onschatbaar instrument is om echt geluk te bereiken en te delen met anderen.
Inleiding
De Vipassana-techniek is een eenvoudige, praktische manier om echte gemoedsrust te bereiken en een gelukkig, zinvol leven te leiden. Vipassana betekent ‘de dingen zien zoals ze werkelijk zijn’. Het is een logisch proces van mentale zuivering door middel van zelfobservatie.
Van tijd tot tijd ervaren we allemaal onrust, frustratie en disharmonie. Wanneer we lijden, beperken we ons leed niet tot onszelf; in plaats daarvan verspreiden we het ook naar anderen. Verlichte mensen hebben daarom geadviseerd: ‘Ken uzelf’, wat niet alleen betekent dat u uzelf op intellectueel niveau leert kennen, of op emotioneel of devotionele niveau accepteert, maar dat u de waarheid over uzelf, in uzelf, op ervaringsniveau beleeft. Om dit te bereiken werd meer dan 2500 jaar geleden in India een techniek van Vipassana-meditatie onderwezen als een universeel middel tegen universele problemen.
Vipassana stelt ons in staat vrede en harmonie te ervaren door de geest te zuiveren en deze te bevrijden van lijden en de diepgewortelde oorzaken van lijden. Stap voor stap leidt de beoefening naar het hoogste spirituele doel: volledige bevrijding van alle mentale bezoedelingen.
Het gehele pad (Dhamma) is een Levenskunst en heeft niets te maken met welke georganiseerde religie of sektarisme dan ook. Om deze reden kan het door iedereen vrij beoefend worden, op elk moment, op elke plaats, zonder conflicten op grond van ras, gemeenschap of religie, en zal het voor iedereen even heilzaam blijken te zijn.
Historische achtergrond
Vipassana is een van de oudste meditatietechnieken van India. De techniek werd 2500 jaar geleden herontdekt door Gotama de Boeddha en vormt de kern van wat hij gedurende zijn vijfenveertigjarige bediening beoefende en onderwees. In de tijd van de Boeddha werden grote aantallen mensen in Noord-India door het beoefenen van Vipassana bevrijd van de ketenen van het lijden, waardoor zij op alle gebieden van het leven grote successen konden boeken. In de loop der tijd verspreidde de techniek zich naar de buurlanden Myanmar (Birma), Sri Lanka, Thailand en andere landen, waar zij hetzelfde verheffende effect had.
Vijf eeuwen na de Boeddha was het edele erfgoed van Vipassana uit India verdwenen. Ook elders ging de zuiverheid van de leer verloren. In Myanmar werd de leer echter bewaard door een keten van toegewijde leraren. Van generatie op generatie, gedurende meer dan tweeduizend jaar, heeft deze toegewijde traditie de techniek in haar oorspronkelijke zuiverheid doorgegeven. De eerbiedwaardige Ledi Sayadaw introduceerde de techniek van Vipassana-meditatie opnieuw bij de leken; voorheen was deze alleen toegankelijk voor monniken. Hij onderwees Saya Thetgyi, een leek, die op zijn beurt Sayagyi U Ba Khin onderwees.
In onze tijd is Vipassana door de heer S. N. Goenka opnieuw geïntroduceerd in India, evenals bij mensen uit meer dan tachtig andere landen. Hij kreeg toestemming om Vipassana te onderwijzen van de beroemde Birmese Vipassana-leraar, Sayagyi U Ba Khin. Voordat hij in 1971 overleed, zag Sayagyi een van zijn dierbaarste dromen in vervulling gaan. Hij koesterde de sterke wens dat Vipassana zou terugkeren naar India, het land van zijn oorsprong, om het te helpen uit zijn veelvuldige problemen te komen. Hij was ervan overtuigd dat het zich vanuit India over de hele wereld zou verspreiden, ten behoeve van de hele mensheid.
In het verleden onderscheidde India zich door te worden beschouwd als een Wereldleraar. In onze tijd stroomt de Ganges van de Waarheid opnieuw vanuit India naar een dorstige wereld.
De traditie
Sinds de tijd van de Boeddha is Vipassana via een ononderbroken keten van leraren tot op de dag van vandaag doorgegeven. Hoewel hij van Indiase afkomst is, is de huidige leraar in deze keten, de heer S. N. Goenka, geboren en getogen in Birma (Myanmar). Toen hij daar woonde, had hij het geluk Vipassana te leren van zijn leraar, Sayagyi U Ba Khin, die destijds een hoge regeringsfunctionaris was. Na veertien jaar opleiding bij zijn leraar vestigde de heer Goenka zich in India en begon hij in 1969 Vipassana te onderwijzen. Sindsdien heeft hij tienduizenden mensen van alle rassen en religies over de hele wereld onderwezen. In 1982 begon hij assistent-leraren aan te stellen om hem te helpen aan de groeiende vraag naar Vipassana-cursussen te voldoen.
De beoefening
De beoefening van Vipassana-meditatie houdt in dat men de principes van Dhamma/Dharma, de universele wet van de natuur, volgt. Het houdt in dat men het Edele Achtvoudige Pad bewandelt, dat grofweg kan worden onderverdeeld in Sila (zedelijkheid), Samadhi (concentratie) en Pañña (wijsheid, inzicht).
Om Vipassana te leren, is het noodzakelijk om een tiendaagse residentiële cursus te volgen onder begeleiding van een gekwalificeerde leraar. De cursussen worden gehouden in gevestigde Vipassana-centra en op andere locaties buiten de centra. Gedurende de gehele duur van de retraite verblijven de cursisten op het cursusterrein, zonder enig contact met de buitenwereld. Ze onthouden zich van lezen en schrijven en schorten alle religieuze praktijken of andere disciplines op. Tijdens de cursus houden de deelnemers zich aan een voorgeschreven gedragscode. Ze bewaren ook ‘edele stilte’ door niet met mededeelnemers te communiceren; het staat hen echter vrij om meditatievragen met de leraar te bespreken en praktische problemen met de organisatie aan te kaarten.
De training bestaat uit drie stappen.
Ten eerste oefenen studenten zich in sila (zedelijkheid) – het zich onthouden van handelingen die schade toebrengen. Ze verbinden zich aan vijf morele voorschriften en onthouden zich van doden, stelen, seksueel wangedrag, liegen en het gebruik van bedwelmende middelen. Door deze voorschriften na te leven, kan de geest voldoende tot rust komen om verder te gaan met de taak die voorhanden is.
Ten tweede oefenen de studenten de eerste drieënhalve dag Anapana-meditatie, waarbij ze hun aandacht richten op de ademhaling. Deze oefening helpt bij het ontwikkelen van samadhi (concentratie) en het verkrijgen van controle over de onrustige geest. Deze eerste twee stappen – het leiden van een deugdzaam leven en het ontwikkelen van controle over de geest – zijn noodzakelijk en zeer heilzaam, maar ze zijn onvolledig tenzij de derde stap wordt gezet: het zuiveren van de geest van onderliggende mentale onzuiverheden.
De derde stap die de afgelopen zes en een halve dag is ondernomen, is het beoefenen van Vipassana: men dringt met de helderheid van panna (wijsheid, inzicht) door tot de kern van de gehele fysieke en mentale structuur.